TIL CODE Кыргызча код жазуу

Семантика языка TILTIL тилинин семантикасы

Детальное описание синтаксиса на кыргызском и русском Кыргызча жана орусча синтаксистин сүрөттөлүшү

1. Типы данных / Маалымат түрлөрү

Кыргызча Русский Описание
бүтүнцелое числоЦелые числа (int)
чыныгывещественноеДробные числа (float)
сапстрокаТекст в кавычках
белгисимволОдин символ в одинарных кавычках
логикалыклогическийистина (чын) / ложь (жалган)
тизме<тип>массивСписок элементов заданного типа

2. Управляющие конструкции / Башкаруу конструкциялары

Условие (эгер) / Шарт (if)

Кыргызча:
эгер (шарт) {
    операторлор;
} болбосо {
    операторлор;
}
Русский:
если (условие) {
    операторы;
} иначе {
    операторы;
}

Цикл с параметром (үчүн) / Цикл for

Кыргызча:
үчүн (бүтүн i = 0; i < n; i += 1) {
    операторлор;
}
Русский:
для (int i = 0; i < n; i += 1) {
    операторы;
}

Цикл с условием (качан) / Цикл while

Кыргызча:
качан (шарт) {
    операторлор;
}
Русский:
пока (условие) {
    операторы;
}

Цикл с постусловием (жаса…качан) / Цикл do-while

Кыргызча:
жаса {
    операторлор;
} качан (шарт);
Русский:
делай {
    операторы;
} пока (условие);

3. Логические операторы / Логикалык операторлор

Кыргызча Символ Русский
жана&&логическое И (and)
же||логическое ИЛИ (or)
эмес!логическое НЕ (not)
чынистина (true)
жалганложь (false)

4. Функции / Функциялар

Кыргызча:
функция аталышы(бүтүн a, бүтүн b) {
    кайтар a + b;
}

башкы() {
    бүтүн жыйынтык = аталышы(5, 3);
    чыгар(жыйынтык);
}
Русский:
функция имя(целое a, целое b) {
    вернуть a + b;
}

главная() {
    целое результат = имя(5, 3);
    вывести(результат);
}

Точка входа программы — функция башкы() (главная).

5. Ввод и вывод / Киргизүү жана чыгаруу

Кыргызча Русский Описание
окуу()читать()Читает значение из stdin по ожидаемому типу: числа/логика/символ — 1-й токен строки; сап — вся строка; тизме — элементы через пробелы
чыгар(маани)вывести(значение)Печатает значение в stdout
бүтүн a = окуу();   // 1-й токен 1-й строки
бүтүн b = окуу();   // 1-й токен 2-й строки
сап s = окуу();     // вся строка
тизме<бүтүн> t = окуу(); // split по пробелам

6. Массивы / Тизмелер

Кыргызча Русский
тизме<бүтүн> a = [1, 2, 3];массив целых a = [1, 2, 3];
a[0]Доступ по индексу (с 0)
узундук(a)Длина массива или строки
тизме<бүтүн> a = [];              // пустой список (тип обязателен)
тизме<бүтүн> b = [1, 2, 3];     // тип элементов выводится из литерала

чыгар(узундук(a));        // 0
чыгар(b[1]);              // 2

7. Классы / Класстар

Кыргызча:
класс Point {
    бүтүн x;
    чыныгы y;
}

башкы() {
    Point p;
    p.x = 5;
    p.y = 3.14;
    чыгар(p.x);
    чыгар(p.y);
}
Русский:
класс Point {
    бүтүн x;
    чыныгы y;
}

башкы() {
    Point p;
    p.x = 5;
    p.y = 3.14;
    чыгар(p.x);
    чыгар(p.y);
}

8. Операторы управления циклом / Циклди башкаруу

Кыргызча Русский
токтот;break — выход из цикла
улантуу;continue — переход к следующей итерации
кайтар маани;return — возврат из функции

9. Арифметика и сравнения / Арифметика жана салыштыруу

Операция Символ
Сложение+
Вычитание-
Умножение*
Деление/
Остаток%
Равно==
Не равно!=
Больше / меньше> < >= <=

10. ++/-- и составные присваивания / ++/-- жана татаал дайындоо

Кыргызча:
++i, i++   // i = i + 1 (префикс/постфикс)
--i, i--   // i = i - 1

x += y;    // x = x + y
x -= y;
x *= y;
x /= y;
x %= y;    // тек бүтүн

сап s = "a";
s += "b";   // сапты конкатенация
Русский:
++i, i++   // i = i + 1 (prefix/postfix)
--i, i--   // i = i - 1

x += y;    // x = x + y
x -= y;
x *= y;
x /= y;
x %= y;    // только для целых

сап s = "a";
s += "b";   // конкатенация строк

11. Комментарии / Комментарийлер

// Бири саптуу комментарий
/* Көп саптуу
   комментарий */

12. Пример полной программы / Толук программанын үлгүсү

функция кош(бүтүн a, бүтүн b) {
    кайтар a + b;
}

башкы() {
    бүтүн x = окуу();
    бүтүн y = окуу();

    эгер (x > y) {
        чыгар(x);
    } болбосо {
        чыгар(кош(x, y));
    }
}